تبلیغات
آفتاب مهر - مُهر نماز
آفتاب مهر
مهدی جان! بر جان‌های خسته‌ی ما آفتاب مهر توست نور امید

مُهر نماز

زمان پیدایش مهر برای سجده در نماز 

«مُهر» عبارت است از قطعه‏اى کوچک از گِل به شکل مستطیل یا استوانه‏اى که نمازگزاران بر زمین نهند و به جاى خاک، پیشانى به هنگام سجده بر آن گذارند.[1]

در روایتی مشهور از پیامبر صلی الله علیه و آله که در منابع روایی اهل تسنن وارد شده نقل شده که:«و جعلت لی الارض مسجداً و طهوراً»[2] یعنی «زمین برای من سجده‌گاه و مایه پاکی و طهارت قرار داده شد.»

تا اینجا اختلاف چندانی بین فِرَق اسلامی نیست، تفاوت اینجا است که آیا کلمه «ارض» که به معنی «زمین» میباشد شامل فرش و یا لباسی که بر آن نهاده شود میباشد، تا سجده بر آن‌ها نیز صحیح باشد یا نه؟، پیروان اهل سنت معتقدند که بله، بر فرش و لباس نیز عنوان زمین صدق میکند و سجده بر آن‌ها جایز است. البته در صحیح بخاری بابی است که در آن روایاتی را ذکر کرده است که بعضی از اصحاب پیامبر صلی الله علیه و آله که به خاطر حرارت آفتاب نمی‌توانستند پیشانی را وقت نماز روی زمین مسجد بگذارند از حضرت اجازه خواستند که گوشه لباسشان را بین پیشانی و زمین قرار دهند تا از حرارت زمین در امان باشند؛ حضرت اجازه ندادند. برای همین مقداری از خاک را در مشت می‌گرفتند و قبل از سجده رفتن زیر پیشانی می‌ریختند.[3]

اما شیعه طبق تعالیم اهلبیت علیهم السلام معتقد است که لباس و فرش و مانند این‌ها از مصادیق روایت نبوی نیست، چون بر این‌ها عنوان زمین صدق نمی‌کند و باید بر زمین و چیزهای غیر خوراکی که از زمین می‌روید (مانند چوب و برگ درخت) سجده کرد. حضرت امام جعفر صادق علیه السلام می‌فرماید: «السُّجُودُ لَا یَجُوزُ إِلَّا عَلَی الْأَرْضِ أَوْ عَلَی مَا أَنْبَتَتِ الْأَرْضُ إِلَّا مَا أُکِلَ أَوْ لُبِسَ»[4]

بنا بر روایات ائمه اهل البیت علیهم السلام و بعضی از روایات اهل سنت نمی‌توان در سجده، پیشانی را بر هر شیء گذاشت بلکه باید بر اشیاء مخصوص نهاد.

این اشیاء مخصوص که در روایات بیان شده‌اند عبارتند از: خاک، سنگ، کلوخ، گیاهانی که خوراکی و پوشیدنی نیستند مثل برگ درخت، پوست میوه‌هایی که معمولا خورده نمی‌شوند و ... اما بر اشیایی که از نفت و فلزات و پشم و مو و پوست و گوشت حیوانات تشکیل شده نمی‌توان سجده کرد (نمی‌توان در سجده پیشانی را بر فرش بافته شده از این مواد نهاد).



پی نوشت ها:

[1][1] لغت نامه دهخدا، واژه مُهر.

[2][2] صحیح بخاری، 1/91 کتاب تیمم، حدیث 2.

[3][3] مسند احمد:3/327، حدیث جابر، سنن بیهقی:1/439 و کنز العمال7/465، شماره حدیث 19810و سنن بیهقی:1/105.

[4][4] وسائل الشیعه، ج5،  باب أنه لا یجوز السجود بالجبهه.

 

جهت دریافت ادامه این مقاله لطفاً اینجا را کلیک فرمایید